سزارین نوعی عمل جراحی است که جایگزین زایمان طبیعی میشود و در مواقع اضطراری که سلامت مادر یا نوزاد به خطر بیفتد پزشکان این روش را برای زایمان انتخاب می کنند.
جراحی سزارین مانند هر جراحی دیگری سختی ها و پیچیدگی های خاص خود را دارند که باید تحت نظارت بهترین متخصصان و با مراقبت های صحیح صورت پذیرد.
زایمان سزارین چیست؟
سزارین نوعی زایمان غیر طبیعی است که از طریق ایجاد برش در ناحیه شکم و رحم پزشک می تواند نوزاد را از از بدن مادر خارج نماید.
برخلاف زایمان طبیعی که خروج نوزاد از طریق واژن اتفاق می افتد در زایمان سزارین بیمار تحت جراحی قرار گرفته و با اعمال اقدامات اولیه مثل بیهوشی یا بی حسی، برش هایی عمیق در سطح شکم اعمال میشود.
اگر زایمان طبیعی به درستی پیش نرود و سلامت مادر و نوزاد در خطر باشد پزشکان زایمان سزارین ها بهترین گزینه می دانند.
زایمان سزارین نه فقط برای شرایط اضطراری بلکه برای دو یا چند قلوزایی هم استفاده میشود.
اگر بانوان با مشکلاتی مثل فشار خون بالا، دیابت، جفت بزرگ یا نوزاد با وزن بالا مواجه باشند یا لگن مادر از حد طبیعی کوچک تر باشد قطعا زایمان به روش سزارین انجام خواهد شد.
مراحل زایمان سزارین
برای شروع زایمان سزارین پزشک تاریخ و زمان مشخصی را به بانوان اعلام می کند.
باید در روز جراحی با آمادگی کامل به بیمارستان مراجعه کرده و با همراهی پزشکان و پرستار مراحل جراحی را به ترتیب سپری خواهید کرد.
بعد از ورود به اتاق عمل پزشک از بی حسی استفاده می کند که با تزریق آن به نخاع مادر از کمر به پایین به طور کامل بی حس میشود.
پس از بی حسی کامل پزشک برشی حدود ۱۰ تا ۲۰ سانت بر روی پوست شکم ایجاد می کند، گاهی برش ها به صورت عمودی و در اغلب موارد به صورت افقی انجام می پذیرد.
پس از برش پوست نوبت به ماهیچه های شکم می رسد، ماهیچه ها از هم جدا میشوند تا پزشک به رحم دسترسی پیدا کند.
در نهایت برشی در سطح رحم ایجاد میشود که با خواست پزشک برش به صورت عمودی یا افقی اعمال خواهد شد.
بعد از ایجاد برش پزشک تلاش می کند تا به آرامی نوزاد را از رحم خارج کرده و بلافاصله دهان و بینی نوزاد را ساکشن می کنند، پس از بریدن بند ناف نوزاد مراقبت های اولیه را دریافت می کند.
پزشکان و متخصصان برتر مانند دکتر الناز حجت بعد از رسیدگی به نوزاد ادامه مراحل زایمان را انجام می دهند، جفت را از رحم خارج می کنند و رحم را به طور کامل پاکسازی می کنند.
در نهایت برای لایه های داخلی از بخیه های قابل جذب استفاده می کنند و برش نهایی و پوست را با بخیه به یکدیگر متصل می کنند.
معمولا این فرایند هیچ نوع دردی ایجاد نمی کند، پروسه انجام زایمان سزارین حدودا ۴۵ تا ۶۰ دقیقه طول می کشد.
در طی زایمان علائم حیاتی مادر به طور کامل سنجیده میشود و گروهی از پزشکان و متخصصان مرتبط با این جراحی در اتاق عمل حضور پیدا می کنند تا زایمان با موفقیت انجام شود.
زایمان سزارین برای چه کسانی مناسب است؟
اگر چه جراحی سزارین جز عمل های پیچیده و بزرگ محسوب میشود اما در موارد خاص پزشکان این جراحی را برای زایمان مناسب دانسته و با این روش می توانند از حفظ سلامت مادر و نوزاد اطمینان حاصل نمایند.
اگر بانوان در دوره بارداری با مشکلات پزشکی مواجه شوند و به مشکلات قلبی، فشار خون بالا یا دیابت نوع ۱ و ۲ مبتلا شوند عملا زایمان طبیعی برای آنها غیرممکن و خطرناک میشود و این افراد کاندیدای مناسب برای عمل سزارین هستند.
اگر زایمان طبیعی خطر جانی برای نوزاد داشته باشد پزشکان سزارین را انتخاب می کنند.
در صورتی که نارسایی جنینی یا مشکلی در ریه و قلب نوزاد وجود داشته باشد و یا حالات استرس طولانی در رحم هنگام زایمان طبیعی رخ دهد پزشکان زایمان سزارین را مناسب می دانند.
در صورتی که بانوان در دوره های قبل بارداری چندین بار سزارین انجام داده باشند قطعا در زایمان های بعدی زایمان طبیعی برای رحم خطرناک است و از آنجایی که امکان پارگی رحم وجود دارد مجدد سزارین تکرار خواهد شد.
برخی از بانوان بنا به دلایل مختلف ترجیح می دهند زایمان خود را برنامه ریزی شده انجام دهند و با توجه به ترجیحات شخص یا اولویت های خانوادگی این افراد می توانند با مشورت پزشک زایمان سزارین را جایگزین زایمان طبیعی کنند.
دوران نقاهت بعد از زایمان سزارین
بلافاصله بعد از انجام زایمان سزارین و ورود بیمار به بخش، مراقبت ها و دوره نقاهت شروع میشود. بیماران موظف هستند در ساعات یا چند روز اولیه استراحت کافی داشته باشند تا بدن به حالت عادی بازگردد.
بعد از سزارین احتمالا در ناحیه شکم و محل جراحی درد زیادی را احساس می کنید که این مسئله کاملا طبیعی است و با مصرف داروها و مسکن های مناسب می توان شرایط را تحت کنترل درآورد.
البته بانوان می توانند در روز های پس از سزارین با وجود دردهای شکمی از کمپرس سرد یا گرم برای کاهش درد استفاده کنند.
خونریزی بعد از زایمان سزارین طبیعی است، می توانید از پوشش های مناسب و پد بهداشتی استفاده کنید اما توصیه میشود که تامپون را تا هفته های اولیه استفاده نکنید.
اگر میزان خونریزی افزایش پیدا می کند حتما به پزشک اطلاع دهید. یکی از نکات بسیار مهم در دوره نقاهت بعد از زایمان سزارین مراقبت از محل زخم و بخیه است.
ناحیه جراحی باید خشک و تمیز نگه داشته شود و از تجمع رطوبت در این ناحیه خودداری کنید.
توصیه میشود که فعالیت بدنی شدید را کنار گذاشته و مدت زمان بیشتری استراحت کنید.
عموما بعد از ۶ تا ۸ هفته فرد می تواند فعالیت های روزمره خود را انجام دهد.
حدودا ۷ تا ۱۰ روز بعد از زایمان سزارین زمان کشیدن بخیه فراهم می رسد، اگر بخیه کشیدنی باشد حتما باید در زمان مقرر برای خارج کردن آن اقدام کنید.
پس از آن مراقبت از زخم و جای بخیه را ادامه داده تا بهبودی کامل حاصل شود.
زایمان سزارین در چند هفتگی انجام می شود؟
قطعا زمان درست برای انجام زایمان سزارین موقعی می باشد که ریه های نوزاد کاملا تکمیل شده و رشد آن به صورت کامل سپری شده باشد.
اگر پزشک با بررسی ها و چکاپ ها متوجه شود که سلامت ریه نوزاد قابل تایید است در هفته ۳۸ بارداری زایمان را انجام می دهند.
البته بسیار مهم است که زایمان قبل از هفته ۳۸ انجام نشود زیرا خطر مشکلات تنفسی در نوزادان نیز وجود دارد.
در شرایط اضطراری مثل زمانی که دیابت کنترل نشده وجود دارد پزشکان برای جلوگیری از مشکلات احتمالی و به خطر افتادن سلامت نوزاد سزارین زودتر از موعد را انجام می دهند که ملزم به انجام مراقبت های بعد از زایمان برای نوزاد می باشد.
زایمان سزارین چه مزایایی دارد؟
امروزه درصد بانوانی که برای زایمان روش سزارین را انتخاب می کنند بسیار زیاد است و آمارها نشان می دهد که علایق افراد به این زایمان با توجه به خطرات و گاها عوارضی که دارد رو به افزایش می باشد.
زایمان سزارین هم در کنار سختی ها و پیچیدگی های خود مزایایی دارد که از مهمترین آنها باید به جلوگیری از مشکلات عمده زایمان طبیعی اشاره کرد.
معمولا با زایمان سزارین بانوان سختی و دشواری و حتی درد زایمان طبیعی را تجربه نمی کنند اگرچه جای زخم ها و برش ها پس از زایمان کمی درد و سوزش دارد اما به مرور و در چند روز بهبود پیدا می کند.
از مزایای مهم زایمان سزارین باید به زمان بندی قابل برنامه ریزی شده اشاره کرد.
بانوان حتی می توانند مشخص کنند که در چه روزی در کدام بیمارستان و در چه ساعتی زایمان کنند و با آمادگی جسمی و روانی بیشتری برای زایمان مهیا میشوند.
به یاد داشته باشید که با زایمان سزارین کاهش ریسک بعضی آسیب ها نیز وجود دارد. گونه اینکه فرد از پارگی های شدید حین زایمان محفوظ مانده و آسیب به پرینه و مشکلات پس از آن را تجربه نخواهند کرد.
اگرچه این عمل جراحی نیاز به مراقبت بیشتر دارد اما می توان با انجام صحیح آن و مراقبت ها تا بهبودی کامل به نتایج قابل قبول رسید.
