مراقبت های قبل از بارداری

بارداری یکی از مهمترین و البته پرچالش ترین تجربیات برای زنان است.

به همین دلیل بانوان با وجود آگاهی بسیار زیادی که دارند و می دانند که در دوره بارداری شرایط متغیری را برای آنها ایجاد می کند تلاش می کنند مراقبت های بارداری را انجام داده و تحت نظر پزشک قرار بگیرند.

همه بانوان پیش از بارداری همواره با این سوال مواجه هستند که چه نکاتی را باید رعایت کنند تا این ۹ ماهه را به سلامت سپری نمایند.

اولین و مهمترین اقدامی که پیش از بارداری انجام می دهید مراجعه به پزشک زنان مانند دکتر الناز حجت است.

متخصصان با آگاهی کامل شما را در مورد یک بارداری موفق راهنمایی کرده و تمامی اقدامات و برنامه‌ریزی های قبل از بارداری را به شخص یادآوری می کنند.

مهم است که حداقل سه ماه قبل از بارداری مراقبت های تخصصی را انجام دهید.

البته اگر نیاز باشد بانوان برای درمان اختلالات روانی، افسردگی و حتی اضطراب تحت درمان قرار بگیرند با توجه به نظر پزشک می توانند از دارو استفاده کنند.

توصیه می شود که تمامی آسیب های روانی و جسمانی پیش از بارداری درمان شوند.

در غیر این صورت با وجود محدودیت هایی که در دوران بارداری ایجاد میشود امکان درمان تخصصی وجود ندارد.

ضمن اینکه تغییراتی که در دوره بارداری رخ می دهد شرایط را برای بانوان متغیر کرده و ممکن است وضعیت روانی و جسمی آنها افت شدیدی داشته باشد.

مهم است که قبل از بارداری از مواد غذایی سالم و ارگانیک استفاده کنید و در صورت نیاز برای رفع مایحتاج بدن انواع ویتامین ها را به مقدار مناسب و کنترل شده استفاده نمایید.

فراموش نکنید که مصرف نوشیدنی های حاوی الکل، سیگار کشیدن و مصرف انواع مخدر برای هر شخصی در هر وضعیت جسمانی ممنوع است.

زمانی که شرایط بارداری فراهم میشود فقط سلامت بدن مادر ملاک نیست بلکه در این موقعیت هر نوع اشتباه و تکرار عادات ناسالم سلامت جنین را به خطر انداخته و بارداری پر خطری را ایجاد می کند.

پیش از بارداری از قرار گرفتن در محیط های آلوده به انواع سم یا آلاینده های محیطی خودداری کنید.

پیش از بارداری بهتر است زمانی را صرف ورزش کردن و کاهش وزن نمایید، بهتر است که با وزنی سالم و ایده‌آل برای یک بارداری موفق و بی خطر اقدام کنید.

انجام معاینات قبل از زایمان

یکی از مهمترین کارهایی که باید قبل از بارداری انجام دهید، انجام معاینه و آزمایش‌های پزشکی است.

برخی از این معاینات برای همه زنان یکسان است، در حالی که برخی دیگر بر اساس وضعیت جسمی یا سابقه خانوادگی شما الزامی هستند.

در مرحله اول، پزشک سابقه پزشکی شما و همسرتان و همچنین هرگونه بیماری ارثی در خانواده شما را بررسی می‌کند و در مورد وضعیت سلامتی فعلی، داروها یا مکمل‌هایی که مصرف می‌کنید سؤال می‌کند.

این به این دلیل است که برخی از داروها ممکن است برای جنین خطرناک باشند و حتی ممکن است برای مدت طولانی در بدن شما باقی بمانند. بنابراین، ممکن است لازم باشد قبل از بارداری مصرف آنها را متوقف یا کاهش دهید.

پزشک در مورد سبک زندگی شما، مانند رژیم غذایی، سیگار کشیدن، مصرف الکل یا مواد مخدر، میزان ورزش و غیره با شما صحبت خواهد کرد.

بررسی خواهد شد که آیا واکسن‌های مهمی مانند سرخجه یا آبله مرغان زده‌اید یا خیر و آیا بدن شما در برابر آنها مصون است یا خیر.

در صورت لزوم، پزشک آزمایش‌هایی را تجویز می‌کند و ممکن است شروع مصرف مکمل‌هایی که برای بارداری مفید هستند، مانند اسید فولیک، را توصیه کند.

از دیگر معاینات مهم در این دوران می‌توان به پاپ اسمیر و معاینه لگن اشاره کرد، به خصوص اگر این اولین یا دومین بارداری شما باشد. هدف از پاپ اسمیر بررسی سلامت دهانه رحم و پیشگیری از بیماری‌های احتمالی است.

اگر بیماری‌هایی مانند دیابت، آسم، صرع، فشار خون بالا یا سیستم ایمنی ضعیف دارید، بهتر است قبل از بارداری با یک متخصص مشورت کنید تا از بی‌خطر بودن داروهایی که مصرف می‌کنید مطمئن شوید و بارداری سالم‌تری داشته باشید.

آزمایش های قبل از بارداری

وقتی تصمیم به بارداری می‌گیرید، متخصص زنان و زایمان مجموعه‌ای از آزمایش‌ها و معاینات را توصیه می‌کند.

آزمایش بارداری شامل طیف وسیعی از آزمایش‌ها است که برخی از آنها باید قبل از بارداری انجام شوند.

آزمایش‌های توصیه شده قبل از بارداری شامل موارد زیر است:

• آزمایش سرخجه
• آبله مرغان
• آزمایش HIV
• آزمایش هپاتیت B
• هرپس
• بیماری‌های مقاربتی از جمله کلامیدیا، سیفلیس و سوزاک
• مشکلات تیروئید (آزمایش TSH)
• عفونت‌های انگلی مانند توکسوپلاسموز
• بیماری‌هایی مانند دیابت نیز نیاز به معاینه و درمان و کنترل تا حد امکان دارند.
• همچنین، بسته به سابقه پزشکی خانوادگی شما، پزشک ممکن است آزمایش‌های ژنتیکی را قبل از بارداری برای موارد زیر توصیه کند:
• کم‌خونی داسی شکل
• تالاسمی (نوعی کم‌خونی ارثی)
• سایر بیماری‌های ژنتیکی مانند فیبروز کیستیک.

مصرف مکمل‌ها و مولتی‌ویتامین‌ها قبل از بارداری

مصرف روزانه ۴۰۰ میکروگرم اسید فولیک از حدود یک ماه قبل از بارداری و در سه‌ماهه اول بارداری، تا ۷۰ درصد از مشکلات عصبی جنین مانند اسپینا بیفیدا جلوگیری می‌کند.

این ویتامین به صورت قرص جداگانه یا در مولتی‌ویتامین‌های مخصوص بارداری تجویز می‌شود.

در کنار اسید فولیک، باید به میزان ویتامین A موجود در مولتی‌ویتامین‌ها نیز توجه کنید. مصرف بیش از حد این ویتامین، بیش از ۷۷۰ میکروگرم در روز، باعث نقص مادرزادی در جنین می‌شود، بنابراین باید در میزان مصرف آن دقت کنید.

از سوی دیگر، با توجه به شیوع کم‌کاری تیروئید در ایران، بهتر است مصرف مکمل‌های ید را یک ماه قبل از بارداری شروع کنید تا به رشد سالم جنین کمک کند.

در عین حال، مصرف ویتامین D جذب کلسیم را بهبود می‌بخشد و برای تقویت استخوان‌ها مفید است که هم برای مادر و هم برای جنین مهم است.

تقویت رحم قبل از بارداری

یکی از مهمترین اعضای بدن که نقش کلیدی و مهمی در بارداری دارد رحم است، اما مهم است که بانوان پیش از بارداری راهکارهای موثر را برای تقویت رحم انجام داده تا از عوارض احتمالی بارداری جلوگیری نمایند.

رحم جایگاهی مهم برای رشد جنین است، ضمن اینکه محل اتصال جفت بوده و در صورتی که رحم فضای مناسب و سلامتی برای جنین باشد رشد و نمو جنین بدون اختلال و مشکل انجام می پذیرد.

با این حال بهتر است که برای تقویت رحم پیش از بارداری با متخصصان یا فوق تخصص زنان و زایمان مشورت کرده و راهکارهای موثر را دریافت کنید.

از آنجایی که مصرف کافئین با تولید استروژن ارتباط دارد ممکن است عاملی برای رشد فیبروئیدهای رحمی باشد.

فیبروم ها توده های خوشخیمی هستند که در قسمت های مختلف رحم رشد می کنند اما مهم است که برای حضور جنین در رحم پاکسازی این توده ها پیش از بارداری انجام شود.

برای داشتن رحمی سالم تحرک و فعالیت فیزیکی خود را بیشتر کنید.

اگر به واسطه شغلتان مدت زمان زیادی را نشسته هستید قطعاً به جریان خون رحم لطمه وارد میشود و برای پیشگیری از این اختلال پیش از بارداری حتماً تمرینات ورزشی را انجام دهید.

به یاد داشته باشید که ورزش های آگاهانه و هدفمند باعث میشود تا قدرت و انعطاف پذیری عضلات رحم افزایش پیدا کند.

به عنوان مثال پیاده روی، یوگا بارداری و تمرینات کگل هر کدام بهترین روش هایی هستند که به تقویت گردش خون در رحم کمک می کنند.

در نتیجه اگر قدرت و انعطاف عضلات رحم افزایش پیدا کند بارداری بدون چالش و مشکل سپری خواهد شد.

اگر به دنبال راهکاری برای تقویت رحم قبل از بارداری هستید فراموش نکنید که مدیریت استرس یکی از مهمترین نکاتی است که به آن پرداخته می شود.

هر چقدر که افراد به سلامت جسمانی خود اهمیت دهند اما باید بدانند سلامت روانی هم بخش مهمی از قضیه است.

مدیریت استرس باعث میشود تا میزان آسیب های رحمی کاهش پیدا کرده و شخص شرایط جسمی و روانی متعادلی برای بارداری خواهد داشت.

تمریناتی برای تقویت عضلات

برای حفظ سلامت و تناسب اندام در دوران بارداری، یک برنامه ورزشی تنظیم کنید و به آن پایبند باشید.

یک برنامه ورزشی خوب شامل 30 دقیقه یا بیشتر ورزش متوسط، مانند پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری یا تمرین با وزنه، در بیشتر روزهای هفته است.

برای افزایش انعطاف‌پذیری، برای تکمیل برنامه ورزشی خود، حرکات کششی یا یوگا انجام دهید.

ورزش در دوران بارداری بی‌خطر و توصیه می‌شود، مگر اینکه پزشک شما را منع کند.

اگر قبلاً ورزش نکرده‌اید، به تدریج شروع کنید. با یک برنامه ورزشی ساده، مانند پیاده‌روی به مدت 10 تا 20 دقیقه در روز، شروع کنید و به تدریج فعالیت خود را افزایش دهید، مانند استفاده از پله به جای آسانسور یا پارک کردن ماشین خود کمی دورتر از محل کار.

مراقبت های تغذیه ای قبل از بارداری

حتماً می دانید که تغذیه تاثیر بسیار مهمی بر سلامت جسمانی افراد دارد، اما اشتباه برخی از افراد این است که به تغذیه دوران بارداری اهمیت بسیار زیادی می دهند و اما غافل از اینکه تغذیه پیش از بارداری هم نقش بسیار مهمی در سلامت بارداری آنها دارد.

اگر پیش از اقدام به بارداری رژیم غذایی خود را اصلاح کرده و چیدمان مناسبی از مواد غذایی را در نظر داشته باشید نه تنها سلامت رحم و پذیرش جنین با موفقیت انجام میشود بلکه در دوران بارداری نیز بدن دچار کمبود، ضعف و مشکلات مختلف نخواهد شد.

متخصصان معتقدند که دوره قبل از بارداری و بارداری باید تغذیه مشابه با یکدیگر داشته باشد و این مسئله نشان می دهد که تغذیه قبل از بارداری به اندازه دوران بارداری حائز اهمیت است.

به طور کلی مهم است که قبل از بارداری از غذاهای سبوس دار استفاده کنید و مصرف غذاهای فرآوری شده و سفید را تا حد ممکن کاهش دهید.

مصرف میوه ها و سبزیجات را افزایش داده و از خوردن چربی های مضر جلوگیری نمایید.

قطعاً در دوره های قبل از بارداری مصرف انواع کیک و کلوچه های صنعتی و غذاهای سرخ شده مناسب نیست و تاثیر منفی آن را بر سلامت خود مشاهده خواهید کرد.

انواع چربی های اشباع نشده را به طور روزانه مصرف کنید.

انواع ماهی، آووکادو مغزها مثل بادام و گردو هر کدام از جمله مواد خوراکی ارزشمندی هستند که برای دوران قبل از بارداری مصرف آنها به اندازه مناسب توصیه میشود.

مصرف انواع نوشیدنی های قندی مثل نوشابه های گازدار و انواع غذاهای حاوی قند مصنوعی را به طور کامل کنار گذاشته و از رژیم غذایی خود حذف کنید.

اگر در دوره های قبل از بارداری به پزشک زنان مراجعه کنید متخصصان در مورد اهمیت رژیم غذایی با شما صحبت می کنند و معتقدند که باید نیاز روزانه بدن را به انواع ویتامین های ضروری برطرف نمایید.

اما گاهی اوقات شرایط افراد یا میل آنها به برخی مواد غذایی باعث میشود تا نتوانند به طور مرتب از خوراکی های ارزشمند استفاده کنند.

در این حال می توان پس از در میان گذاشتن این مسئله با پزشک انواع مکمل هایی که برایتان تجویز میشود را با دوز مناسب استفاده کنید.

متخصصان معتقدند که ریسک کم خونی در دوره بارداری برای زنان زیاد است.

به همین دلیل برای کاهش این عارضه و کاهش مشکلات ناشی از آن برای جنین مصرف انواع قرص ها و ویتامین ها را قبل از دوره بارداری الزامی می دانند.

مهم است که در کنار مواد غذایی حاوی آهن و فولیک اسید این ماده ارزشمند را از طریق داروها و مکمل های تجویز شده به بدن برسانید تا مبادا قبل بارداری و حین بارداری با مشکلات ناشی از فقر آهن مواجه شوید.

یکی از موضوعات که امروزه طرفداران زیادی دارد تاثیر رژیم غذایی بر جنسیت نوزادان است. متخصصان نیز تا حدودی این مسئله را تایید می کنند اما نتیجه آن ۱۰۰ درصد و قطعی نیست.

به عنوان مثال کسانی که به طور مرتب پیش از بارداری از مواد غذایی حاوی پتاسیم استفاده کنند احتمال داشتن فرزند پسر را افزایش می دهند.

در مقابل مصرف بیشتر منیزیم باعث میشود تا شانس داشتن جنین دختر افزایش یابد.

اگر چه این موارد باعث افزایش احتمال تعیین جنسیت میشود اما به هیچ عنوان نمی توان از این تکنیک ها به نتایج قطعی رسید.

کنترل و مدیریت بیماری‌های مزمن

مدیریت بیماری‌های مزمن قبل از بارداری یکی از مهم‌ترین اقدامات برای تضمین سلامت مادر و جنین است.

بیماری‌هایی مانند دیابت، فشار خون بالا، مشکلات تیروئید، آسم یا بیماری‌های خودایمنی در صورت عدم کنترل می‌توانند خطر عوارض جدی در دوران بارداری را افزایش دهند.

این عوارض ممکن است شامل سقط جنین، زایمان زودرس، محدودیت رشد داخل رحمی یا مشکلات سلامت مادر باشد.

لازم است زنان مبتلا به این بیماری‌ها قبل از اقدام به بارداری با متخصص خود مشورت کنند و تا حد امکان وضعیت پزشکی خود را تثبیت کنند.

یک گام کلیدی در این زمینه، بررسی داروها و درمان‌های فعلی است. برخی از داروهایی که برای کنترل بیماری‌های مزمن استفاده می‌شوند ممکن است برای جنین مضر باشند و ممکن است نیاز به تعویض یا تغییر دوز داشته باشند.

به عنوان مثال، برخی از داروهای فشار خون یا داروهای خاص برای درمان آسم و صرع باید قبل از بارداری با داروهای ایمن‌تر جایگزین شوند.

این تغییرات باید تحت نظر پزشک انجام شود و هرگز نباید مصرف داروها را بدون مشورت قطع یا تغییر داد.

اصلاح سبک زندگی نیز نقش مهمی در مدیریت بیماری‌های مزمن قبل از بارداری دارد. داشتن رژیم غذایی سالم، حفظ وزن سالم، ورزش منظم، ترک سیگار و الکل و مدیریت استرس همگی می‌توانند به بهبود سلامت شما کمک کنند.

در بسیاری از موارد، حتی تغییرات کوچک در سبک زندگی می‌تواند مدیریت بیماری شما را آسان‌تر کرده و شانس بارداری موفق را افزایش دهد.

در نهایت، نظارت منظم و آزمایش‌های دوره‌ای قبل از بارداری ضروری است. این به پزشک شما اجازه می‌دهد تا وضعیت شما را ارزیابی کرده و درمان شما را در زمان مناسب تنظیم کند.

هرچه بیماری‌های مزمن خود را قبل از بارداری بهتر کنترل کنید، احتمال بروز عوارض در دوران بارداری کمتر می‌شود و می‌توانید در مورد این دوران حساس از زندگی خود آرامش بیشتری داشته باشید.

اقدامات قبل از بارداری برای مردان

از آنجایی که برخی از مشکلات باروری توسط مردان ایجاد می‌شود، آنها نیز باید در دوره قبل از اقدام به بچه‌دار شدن، نکات و اقدامات احتیاطی را در نظر بگیرند.

به عنوان مثال، سلامت و تقویت اسپرم به اندازه سلامت تخمک و رحم در موفقیت بارداری نقش دارد.

طبق برخی تحقیقات اولیه، چاقی یا خوردن غذاهای چرب در مردانی که در شرف بچه‌دار شدن هستند، احتمال چاقی در نوزاد را افزایش می‌دهد.

پیشنهاد می‌شود قبل از بارداری آقایان اقدامات زیر را انجام دهند:

• ترک مصرف الکل زیرا به اسپرم آسیب می‌رساند.
• کاهش وزن و رسیدن به وزن متعادل برای افزایش تولید اسپرم و افزایش شانس باروری
• 30 تا 45 دقیقه به صوت روزانه ورزش و تحرک هوازی مانند شنا، دوچرخه‌سواری و دویدن انجام بدهید.
• سعی کنید بیماری‌های مقاربتی را درمان و از آنها پیشگیری کنید.
• بررسی سابقه پزشکی و مشکلات ارثی و ژنتیکی در خانواده
• با مشورت پزشک از مصرف برخی داروها خودداری کنید.
• مراقب همسرتان باشید و از او حمایت کنید.
• از قرار گرفتن در محیط‌های آلوده، از جمله سموم، آفت‌کش‌ها و تشعشعات مضر، خودداری کنید.
• جلوگیری از گرم شدن بیضه‌ها