نوار قلب جنین

نوار قلب جنین یا همان الکتروکاردیوگرافی جنین نوعی تست شبیه به نوار قلب است که با استفاده از امواج صوتی انجام می پذیرد.

هدف از انجام الکتروکاردیوگرافی جنین ارزیابی و بررسی مشکلات قلب جنین است. مهم است که در دوره بارداری ضربان قلب جنین و تپش قلب به طور دقیق اندازه گیری شود.

برای اینکه متخصصان بتوانند این اقدام را در رحم مادر انجام دهند مهم است که از بی خطرترین و دقیق ترین دستگاه ها استفاده شود.

هدف از انجام نوار قلب جنین اندازه گیری الگوی ضربان قلب است که معمولاً در سه ماهه دوم و در هفته ۱۸ تا ۲۴ بارداری انجام میشود.

در این محدوده زمانی تشخیص مشکلات قلبی جنین با دقت زیادی انجام میشود و همین تشخیص زود هنگام به کاهش خطر سقط جنین و زایمان زودرس کمک می کند.

تست نوار قلب جنین نسبت به سونوگرافی معمولی در بارداری دقیق تر است و تصاویر دریافتی جزئیات بیشتری دارد.

برای انجام نوار قلب جنین متخصصان از امواج صوتی اولتراسوند استفاده می کنند و با کمک یک پروب برای تشخیص ساختار قلب جنین اقدام می کنند تا بتوانند با تجزیه و تحلیل امواج صوتی متوجه شوند که آیا قلب جنین ساختار و عملکرد طبیعی دارد یا خیر.

این اقدام کمک می کند تا پزشک میزان جریان خون در قلب جنین را بررسی کند و از این طریق طیف وسیعی از مشکلات کوچک و بزرگ در وضعیت قلب جنین مورد ارزیابی قرار گرفته و متخصصان به اطلاعاتی که باید دسترسی پیدا می کنند.

هدف از انجام تست نوار قلب جنین چیست؟

اگر چه همه بانوان در دوره بارداری نیازی به انجام تست نوار قلب جنین ندارند اما با تشخیص پزشک متخصص همچون دکتر الناز حجت و نوع تکان های جنین در رحم مادر گاهاً نیاز است که افراد این تست را انجام داده تا متخصصان وضعیت قلبی جنین را بررسی کنند.

یکی از مهمترین دلایل انجام تست نوار قلب جنین بررسی احتمال بارداری پرخطر است.

اگر بانوان انقباضات شدید رحمی را در دوره بارداری تجربه کنند باعث کاهش جریان خونرسانی به جفت میشود.

در نتیجه ممکن است بند ناف حین بارداری فشرده شده و به خصوص اینکه شخص در معرض پارگی کیسه آب قرار می گیرد.

در چنین شرایطی پزشک تشخیص می دهد که در طول دوره جنینی باید میزان اکسیژن کافی به جنین برسد و اگر احتمال دهند که در اکسیژن رسانی اختلالی ایجاد میشود انجام تست نوار قلب را ضروری می دانند.

علت دیگر انجام نوار قلب جنین مشکلات رشد جنینی است.

در صورتی که مادر محدودیت رشد داخل رحم را به واسطه کم خونی، سوء تغذیه، بیماری هایی مانند فشار خون بالا و دیابت پیشرفته تجربه کنند مهم است که برای بررسی سلامت جنین تست نوار قلب انجام شود.

موارد دیگری مثل عفونت های خاص مانند سرخچه باعث میشود تا رشد نرمال جنین در خطر قرار بگیرد و ممکن است وزن نوزاد نسبت به هفته بارداری متعادل نباشد.

در این صورت اولین اقدام برای بررسی سلامت جنین و ارزیابی مشکلات مربوط به رشد گرفتن نوار قلب جنین است.

زایمان زودرس یکی از مشکلاتی است که در دوره بارداری سلامت برخی مادران و جنین را تهدید می کند. به واسطه گرفتن نوار قلب از جنین می توان احتمال زایمان زودرس را تایید یا رد کرد.

در صورتی که پزشک متوجه شود بنا به دلایل و علائمی که مادر تجربه می کند در معرض زایمان زودرس قرار می گیرد بررسی ساختار و عملکرد قلب جنین ضرورت پیدا می کند.

یکی از دلایل مهم تست نوار قلب جنین درد یا ناراحتی جنین است که در داخل رحم مادر احساس میشود.

گاهی اوقات رفتار جنین در داخل رحم مادر نسبت به محرکه های بیرونی تهدید کننده و آزاردهنده است و ممکن است از حالت طبیعی خارج شود.

اگر جنین در رحم مادر خواب آرام نداشته باشد و یا بیداری فعال داشته باشد انجام تست نوار قلب از جنین پیشنهاد میشود.

ضربان قلب طبیعی جنین در دوره بارداری بین ۱۱۰ تا ۱۶۰ متغیر است.

اما اگر در روند معاینات و چکاپ ها پزشک متوجه شود که ضربان قلب جنین به طور مداوم کاهش پیدا می کند مهم است که میزان اکسیژن قلب اندازه گیری شود.

در این موقعیت با توجه به ارتباط میزان اکسیژن و ضربان قلب جنین نیاز است که سایر تست ها مثل نوار قلب یا اکو قلب جنین انجام شده تا سایر آسیب های احتمالی دقیق و به موقع تشخیص داده شود.

یکی از دلایل مهم برای ارزیابی عملکرد قلب جنین تغییراتی است که در الگوی ضربان قلب ایجاد میشود.

در صورتی که ضربان قلب جنین در ابتدای انقباض برای مدت کوتاهی افزایش یا کاهش پیدا کند و بلافاصله بعد از انقباض به حالت عادی بازگردد نشانه خوبی است.

اما اگر ضربان قلب جنین برای مدت بسیار طولانی در یک وضعیت یکسان قرار بگیرد نشان دهنده وجود مشکلات خاص در قلب است که باید تست نوار قلب حتماً در کوتاه ترین زمان ممکن انجام پذیرد.

از دیگر علل انجام تست نوار قلب جنین باید به سابقه خانوادگی بیماری قلبی اشاره کرد.

همچنین اگر بانوان در دوره بارداری از مواد مخدر یا الکل استفاده کرده باشند نیز باید در محدوده زمانی مشخص شده برای بررسی سلامت قلب جنین تست نوار قلب انجام پذیرد.

همچنین اگر مادر در دوران بارداری از داروهای خاصی استفاده کرده باشد که احتمال ناهنجاری قلبی در جنین را افزایش دهد انجام تست نوار قلب جنین الزامی است.

ابتلا به بیماری های خاص و پیش بینی نشده در دوره بارداری مثل سرخچه، دیابت نوع یک، لوپوس و فنیل کتونوری مواردی هستند که بلافاصله بعد از ابتلا به این آسیب ها مهم است که تست نوار قلب جنین انجام شده تا وضعیت و سلامت جنین در حال رشد ارزیابی شود.

نحوه انجام تست نوار قلب جنین

اگر می خواهید تست نوار قلب جنین از دقت و کیفیت بالایی برخوردار باشد چند دستورالعمل باید رعایت شود.

پزشک توصیه می کند که قبل از انجام این نوع تصویربرداری از غذای مناسب استفاده کنید تا تحرک جنین بیشتر شود.

بهتر است که مادر پیش از شروع تست مثانه را به طور کامل تخلیه کرده تا یک ساعت در آرامش کامل برای ارزیابی قلب جنین در موقعیت مناسب قرار بگیرند.

برای تصویربرداری از قلب جنین مادر به پهلوی چپ دراز کشیده و پزشک دو دستگاه به شکم مادر متصل می کند.

هر کدام از این دستگاه ها برای ارزیابی ضربان قلب و حرکت جنین مورد استفاده قرار می گیرند و دیگری انقباضات رحمی را بررسی می کند.

تکنسین به ضربان قلب گوش می کند تا متوجه شود که آیا وضعیت نرمال است یا خیر، البته ضربان قلب بر روی صفحه نمایشگر و در نهایت بر روی کاغذ ثبت میشود.

اگر جنین در رحم مادر در حرکت نباشد یا به خواب رفته باشد مقداری آبمیوه یا نوشابه به مادر داده میشود تا حرکت جنین شروع شود.

بعد از حرکت و بیداری جنین تست حدود ۲۰ تا ۶۰ دقیقه طول می کشد و تمامی عملکرد قلب جنین با جزئیات کامل ضبط و ثبت خواهد شد که با بررسی پزشک می توان از سلامت جنین مطمئن شد.

تفسیر نوار قلب جنین

اگر ضربان قلب جنین در یک نوار قلب نرمال تشخیص داده شود به این معناست که ضربان قلب در هر دقیقه بین ۱۱۰ تا ۱۶۰ بوده است.

از طرفی ضربان قلب جنین در حین حرکت و در زمان انقباض رحم افزایش پیدا می کند که نشانه یک واکنش طبیعی از سمت نوزاد است.

همچنین اگر ضربان قلب جنین در طول انقباض افت کند اما بلافاصله بعد از پایان انقباض سریعا به حالت نرمال بازگردد نشانه یک واکنش طبیعی از طرف قلب جنین است و نشان میدهد که سلامت قلبی جنین مورد تایید بوده است.

اما زمان شرایط غیر نرمال است که ضربان قلب جنین در هر دقیقه از ۱۱۰ ضربه کمتر باشد، همچنین اگر این مقدار بیش از ۱۶۰ ضربه در دقیقه باشد نشان می دهد که شرایط عادی نیست و احتمال بروز مشکلات قلبی جنین وجود دارد.

اگر در طول تست بدون استرس ضربان قلب جنین تا ۱۵ ضربه در دقیقه افزایش پیدا نکند یا بعد از حرکت جنین به زیر مقدار پایه برسد نشانه ای جدی از اختلالات قلبی جنین است.

در صورتی که انقباضات رحمی در طول وضع حمل ضعیف و نامنظم باشد قطعاً نشان می دهد که نوزاد با مشکلات قلبی مواجه شده و با شرایط سختی روبرو میشود.

اگر بابت خطرناک بودن تست نوار قلب برای جنین نگران هستید یا تصور می کنید که این تست ها می تواند به سلامت و کارکرد طبیعی قلب جنین آسیب وارد کند باید بدانید که متخصصان هیچ نوع عارضه ای در پی تست نوار قلب را تایید نکرده و معتقدند که این روش کاملا غیر تهاجمی برای مادر و جنین هیچ خطری ندارد.